Boeddhistische Psychologie
- intensieve 2-jarige studie, meditatie & bewustwording
- wekelijkse groep van september t/m april
- 6-daagse retraites eind mei in Frankrijk
Het boeddhisme kent vele vormen van psychologisch inzicht die zich in de afgelopen 2.500 jaar hebben ontwikkeld tot een onvoorstelbare gelaagdheid van kennis over het bewustzijn van de mens. Vanuit de simpele vraag van de Boeddha waarom de mens lijdt en hoe hij zich van elke vorm van lijden zou kunnen bevrijden, heeft de Boeddha verschillende wegen naar bevrijding aangegeven. Duizenden leraren en yogi´s hebben deze inzichten verfijnd en praktische oefeningen ontwikkeld om dit proces van bewustwording te ondersteunen. Zo is een enorme diversiteit van inzichten en wegen naar Vrijheid ontstaan, die echter uitsluitend in Tibet compleet bewaard zijn gebleven. Het is pas na de inval van de Chinezen, dat deze totaliteit van psychologisch en spiritueel inzicht in het westen bekend is geworden.
Het bijzondere van het boeddhisme is dat de inzichten en praktische oefeningen niet intellectueel of filosofisch blijven, maar altijd gericht zijn op het direct ervaren van het leven zelf. Daarom wordt bij het onderzoeken van de psyche altijd gewerkt aan het bewust worden van je geest (gedachten), je emoties (adem) en je lichaam (energie). Je lichaam en alle energie die daarin stroomt (of zou kunnen gaan stromen) is de basis. Emoties zijn een vorm van energie die zich kan openen naar helder inzicht. En de geest is van nature vrij, zonder dat iets die oorspronkelijke openheid zou kunnen inperken.
Het boeddhisme bevat – behalve meer religieuze oefeningen, rituelen en kunst - een unieke en vergaande psychologische kennis die gericht is op je eigen bevrijding. Maar het houdt zich niet specifiek bezig met het oplossen van trauma´s en angsten uit het verleden. Dat is het gebied van de westerse psychotherapie en het is goed om die twee gescheiden te houden. Alleen wanneer je denken, emoties en energie niet voortdurend in beslag genomen worden door onverwerkte traumatische gebeurtenissen uit het verleden, is je geest voldoende vrij om zich te ontvouwen naar “transparante helderheid en volmaakt inzicht” (de Tibetaanse vertaling van het Sanskriet woord voor Verlichting of Bevrijding). Praktische kennis van de westerse psychologie en ervaring met psychotherapie is daarom voor deze studie een vereiste.
Inhoud van de studie Boeddhistische Psychologie
De hele studie duurt twee jaar. Elk jaar bestaat uit twintig avonden van 19.15 – 21.45 uur in de periode van eind september tot eind april, en een retraite van zes dagen eind mei / begin juni in Frankrijk (Bourgogne). Alle onderdelen zijn ook afzonderlijk te volgen.
WEKELIJKSE GROEP 1E JAAR
---------------------------------
De psychologie van het boeddhisme, Hinayana, mahayana en vajrayana
Het eerste jaar wordt in de avondgroepen gewerkt met de belangrijkste basale inzichten en oefeningen uit de drie basisstromingen van het boeddhisme;
- Hinayana, het pad van positieve actie
Deze benadering is gericht op de praktijk van het dagelijks leven en het onderzoeken hoe je jezelf klemzet, je eigen lijden creëert en blijft creëren. Dit gaat terug op de vier basale vragen van de Boeddha. Het pad bestaat uit praktische inzichten en meditatie oefeningen die gericht zijn op ontspanning en bewustwording van alles wat zich in jezelf afspeelt.
- Mahayana, het pad van mededogen
Deze benadering houdt zich voornamelijk bezig met de relatie tot de ander en daardoor met jezelf. Het kernbegrip – dat gemakkelijk misverstaan kan worden - is mededogen. Daarnaast zijn er verdergaande inzichten in hoe iets (idee, emotie, oordeel, gevoel van ik) ontstaat in je geest en hoe je je daarmee identificeert. Hoe ontstaat het ego? Heeft het wel een basis of is alles van nature leeg?
- Vajrayana, het pad van transformatie
Deze benadering onderzoekt vlijmscherp wat er in jezelf gebeurt. Het laat zien hoe alles van nature helder is en blijft, terwijl alles – gedachten, emoties, blokkades – daarin verschijnt. Deze kennis wordt in de retraite en in het tweede jaar verder praktisch uitgewerkt.
RETRAITE 1E JAAR
---------------------
Stilte in de Chaos,
de geheime kennis van de Mandala
In de eerste retraite zal voornamelijk gewerkt worden met de kennis van de Mandala die afkomstig is uit de vajrayana. De uiterlijke Mandala richt zich specifiek op de samenhang tussen alles (elementen, windrichtingen, kleuren, zintuigen, kwaliteiten van gewaarzijn, emoties, energiecentra, enzovoort). De innerlijke Mandala bestaat uit de energiedoorstroming door je lichaam, de negen niveaus van energie en de verschillende energiecentra. Specifieke Tibetaanse yogaoefeningen maken die energie – en de blokkades – voelbaar.
WEKELIJKS GROEP 2E JAAR
--------------------------------
Het diamanten inzicht, tantra en dzokchen
Het tweede jaar werken we met inzichten vanuit de Vajrayana, en meer specifiek met de kennis en oefeningen uit de tantra en dzokchen traditie. Dzokchen is de ‘hoogste’ tantra in die zin dat het bestaat uit de meest vergaande inzichten waarbij alles onderzocht wordt zoals het is. Er hoeft niets veranderd of getransformeerd te worden. Alles is oké en volkomen volmaakt omdat alles in het moment zelf de ingang is naar Vrijheid. In die zin is het eigenlijk zelfs niet meer boeddhistisch te noemen omdat het ook dat kader ontstijgt. Het richt zich op het Zijn zelf en de helderheid en vrijheid waarmee het Zijn zich manifesteert. Meer specifiek werken we met:
- De toepassing van meditatieve oefeningen in het dagelijks leven.
- Bewustwording van de energiestroom in jezelf, in de ander en tussen jou en de ander.
- Het ontstaan van gedachten, emoties, spanningen en het bewust worden van de Ruimte van het bewustzijn.
- Het ontstaan van de verleden/heden/toekomst structuur als beperkte vorm van Tijd. De kennis uit Het Tibetaanse Dodenboek over het ervaren van momenten, en het moment van sterven.
- De niveaus van gewaarzijn, de drie dimensies van Zijn, en de continuïteit (tantra) van de helderheid van bewustzijn.
RETRAITE 2E JAAR
--------------------
Ultieme Vrijheid, transparante helderheid en volmaakt inzicht
In de tweede retraite wordt gewerkt met Tibetaanse yoga oefeningen voor het doorstromen van energie en openen van blokkades, en meditatieve oefeningen uit de Dzokchen traditie. Deze zeer vergaande oefeningen zijn erop gericht om de beperkende perspectieven van de geest zelf te openen naar ruimere perspectieven. Het is alsof je de matrix van je bewustzijn, die gewoon universeel menselijk is (maar voor jou specifiek vorm gekregen heeft in je jeugd vanuit overlevingsstrategieën), direct onderzoekt en opent. In de oefeningen werken we met energie, de zintuigen, ontstaan van gedachten en emoties, bewustzijns-niveaus, het ik, relatie ik-ander, en het ontdekken van de Ruimte of Oneindigheid waarin alles ontstaat en oplost.
De vorm
----------
De avonden bestaan uit een deel onderricht, een deel meditatieve oefeningen, en een deel uitwisseling van ervaringen zowel in tweetallen of drietallen, als in de hele groep.
Aan het eind van elke bijeenkomst wordt een stuk tekst van de syllabus uitgedeeld plus twee oefeningen om door de week mee te werken: een korte meditatie oefening en een experimentele oefening die je in de praktijk van het dagelijks leven kunt toepassen.
Tijdens de retraites is er meer tijd voor de langzame Tibetaanse yoga oefeningen en de meditatieve oefeningen. Ook wordt er meer tijd besteed aan de ervaringen, moeite en blokkades waar ieder persoonlijk of in zijn werk tegenaan loopt.
Het is de bedoeling dat je een dagboek aanschaft en bijhoudt van eigen ervaringen en inzichten, en het werken met de oefeningen.
Het lezen van opgegeven literatuur (ca. 6 boeken per jaar). Deze boeken moet je zelf aanschaffen. Elk jaar krijg je een syllabus. De kosten van de syllabus zijn in de prijs van de avonden inbegrepen.
Opzet en kosten
------------------
De volledige studie Boeddhistische Psychologie bestaat uit:
- EERSTE JAAR
* Twintig avonden van 19.15 – 21.45 uur in de Vrije Universiteit van Amsterdam
(goed bereikbaar met auto en o.v.) in de periode september t/m april. Totaal 50 uur.
* Een zomerretraite eind mei / begin juni van zes dagen in het schitterende Château Pierrefitte
in Poil, midden in het natuurgebied de Morvan, Bourgogne, Frankrijk (zie www.pierrefitte.net).
Totaal 36 uur studie en training.
- TWEEDE JAAR
* Twintig dinsdagavonden van 19.15 – 21.45 uur in de V.U Amsterdam in de periode september
t/m april. Totaal 50 uur.
* Een zomerretraite in mei van zes dagen in Château Pierrefitte in Midden Frankrijk (Bourgogne). Totaal 36 uur.
Het is mogelijk elk onderdeel apart te volgen. Na het voltooien van het hele programma krijg je een getuigschrift.
Kosten van de gehele studie (totaal 172 uur)
Eerste cyclus van 20 avonden (incl. syllabus) € 680,-
Eerste retraite € 350,-
(Exclusief verblijf en reis. Het verblijf in een
2 persoonskamer kost ca. € 400 inclusief alle maaltijden)
Tweede cyclus van 20 avonden (incl. syllabus) € 680,-
Tweede retraite € 350,-
(exclusief verblijf en reis)
-----------
TOTAAL € 2.060,-
======
Als je de hele studie volgt, krijg je een korting van € 200. Dit bedrag wordt verrekend met de laatste retraite. De totale kosten zijn dan € 1860.
Begeleiding
De wekelijkse groepen en de retraite worden begeleid door Robert Hartzema. Sinds zijn 15e is hij intensief bezig met psychologie en spiritualiteit. Hij maakte 10 jaar deel uit van het Gurdjieff werk en had 15 jaar de leiding over een Tibetaans boeddhistisch centrum waarin hij dagelijks les gaf in meditatie en Tibetaanse yoga. Hij begeleidde retraites in Nederland, Duitsland en Engeland en vertaalde enkele boeddhistische boeken in het Nederlands. Hij werkt nu 13 jaar als docent, trainer en supervisor voor een psychotherapeutische opleiding. Samen met zijn vrouw Marjan Möller heeft hij een praktijk voor lichaamsgerichte psychotherapie en geven zij trainingen en retraites. Hij is de auteur van negen boeken waarvan enkele in het Engels en Duits werden vertaald.
De praktische leiding en organisatie worden gedaan door Marjan Möller. Zij volgde een 4-jarige opleiding psychosociaal werk en verschillende trainingen en opleidingen voor lichaamsgerichte therapie en rouwverwerking. Tijdens de retraiteweken in Frankrijk zal zij assisteren.
Voor wie is de studie bedoeld?
De studie is bedoeld voor iedereen die voldoende praktische kennis heeft van de westerse psychologie en psychotherapie. Er wordt wel met blokkades in lichaam, adem en geest gewerkt, maar op een energetische manier en vanuit het perspectief van bewustwording, niet op een therapeutische manier.
De studie is uitermate geschikt als bijscholing of aanvulling op de westerse psychotherapie. Wanneer je zelf met mensen werkt leer je vanuit een veel ruimer en vrijer perspectief te werken, en nauwkeuriger gewaar te zijn van wat zich in jezelf, in de ander en tussen jou en de ander gebeurt.
Opgave en betaling
Je kunt je opgeven per e-mail, telefonisch of per post. Je ontvangt dan een inschrijvingsformulier met enkele vragen over je opleiding en achtergrond. Na ontvangst van je inschrijving krijg je een factuur voor de 1e serie van 20 avonden toegestuurd, plus de boekenlijst voor het 1e jaar. Na ontvangst van je betaling is de inschrijving definitief. Bij annulering wordt 80% teruggestort. Mocht deze groep vol zijn dan ontvang je zo snel mogelijk bericht. Gaat de groep wegens onvoorziene omstandigheden niet door dan krijg je het volledige bedrag teruggestort.
Exacte data en locatie worden zo snel mogelijk bekend gemaakt.
Wij zoeken één of twee mensen die voldoende tijd hebben om de tapes van de bijeenkomsten nauwgezet in de computer uit te werken. Deze werkzaamheden kunnen vergoed worden.
Opgave, informatie en organisatie:
KARNAK/cursussen
Pannerdenstraat 44, 1106 BG Amsterdam
Tel. 020-6090150, fax 020-6969371
e-mail: karnak@xs4all.nl
|
